Druk op "Enter" om naar de inhoud te gaan

De verdedigingslinie

[175] Na hun terugkeer op de Isthmos hielden de Grieken beraad over de informatie die zij van Alexandros hadden gekregen: hoe en waar moesten zij de strijd aangaan? De meeste steun kreeg het plan om de pas bij Thermopylai te verdedigen. Deze was duidelijk smaller dan die naar Thessalia en de enige naar en dichter bij hun eigen gebied.[1] De Grieken wisten echter niet eerder van het bestaan van het voetpad waarlangs zij bij Thermopylai onverwacht werden belaagd. Zij werden pas toen zij daar aangekomen waren, hierover ingelicht door de inwoners van Trachis.[2]

Zij besloten dus die pas te bewaken en daar de Perzen de doortocht naar Griekenland te beletten. De vloot moest naar Artemision bij Histiaia varen. Die twee locaties lagen dicht bij elkaar, zodat zij op de hoogte konden zijn van de gebeurtenissen bij eenieder.

Artemision

[176] Die locaties zagen er als volgt uit. De zee daar bij Artemision is aan de kant van Thrakia breed, maar wordt verderop smaller[3] en vormt de passage tussen het eiland Skiathos en het vasteland van Magnesia. Daarna komt meteen de kust van Artemision bij Euboia met daarop een tempel gewijd aan Artemis.[4] Aan de andere kant is de toegangsweg via Trachis naar Griekenland op z’n smalst zo’n zestien meter breed.[5]  

Thermopylai

Toch is dat daar, vergeleken met de rest van het gebied, niet het smalste stuk, maar dat vóór en achter Thermopylai:[6] ter hoogte van Alpenoi dat erachter ligt, is de doorgang maar één wagen breed en dáárvoor bij de rivier Foinix bij de stad Anthela is die niet breder.[7] Het gebergte ten westen van Thermopylai is onbegaanbaar, steil en hoog en strekt zich uit tot aan de Oita. Ten oosten van de weg ligt meteen de zee met ondiepe stukken water. Wanneer je daar de pas inloopt, heb je bekkens met warm water, door de plaatselijke bevolking Chytroi genoemd, en daarnaast is een altaar gewijd aan Herakles.[8]

Muur met poort

Daar in de pas was een muur gebouwd en ooit zat daarin een poort. Inwoners van Fokis hebben die muur uit voorzorg gebouwd, toen Thessaliërs vanuit Thesprotia zich in Aiolis kwamen vestigen, een landstreek die zij nu inderdaad in bezit hebben. Omdat de Thessaliërs hen probeerden te onderwerpen, hebben de Fokenzers toen deze stap genomen en het warme water de pas ingeleid om er een ravijn van te maken. Ze bedachten van alles om de Thessaliërs ervan te weerhouden in hun gebied binnen te dringen.

Nu was die oude muur al een tijd terug aangelegd en het grootste deel ervan was door de tand des tijds al in vervallen staat geraakt. Met de herbouw ervan werd besloten op die plek de Perzen ver van Griekenland te houden. Vlak langs de weg ligt een dorp, genaamd Alpenoi. Het was de bedoeling van de Grieken om van daaruit de troepen te bevoorraden.

Vertrek naar de verdedigingslinie

[177] Dat waren nu in de ogen van de Grieken geschikte locaties. Alles was door hen overwogen en ze hadden ook nog berekend dat de Perzen er niet zouden kunnen profiteren van hun overmacht en hun ruiterij. Zij besloten om dáár de agressor van Griekenland op te wachten. Toen zij vernamen dat de Perzen in Pieria[9] waren, vertrokken zij vanuit de Isthmos. Een deel van hen verplaatste zich over land naar Thermopylai, een andere deel over zee naar Artemision.

Het orakel geraadpleegd

[178] De Grieken splitsten zich dus op en maakten haast met hun hulpactie. De bewoners van Delfi raadpleegden ondertussen het orakel; zij waren immers diep bezorgd over hun eigen lot en dat van Griekenland. Hen werd medegedeeld dat zij tot de winden moesten bidden, want die zouden de belangrijke helpers van Griekenland zijn.

Toen de bewoners van Delfi dat antwoord hadden gekregen, gaven zij de woorden van het orakel, die voor henzelf bedoeld waren, door aan de Grieken die naar onafhankelijkheid snakten. Door die woorden ook met hen te associëren, in een tijd van diepe bezorgdheid om de Perzen, hebben zij voor zichzelf blijvende erkentelijkheid vergaard.[10] Later hebben de bewoners van Delfi een altaar aan de winden gewijd in Thuia, waar het heiligdom van Thuia, dochter van Kefisos,[11] zich bevindt, naar wie die plek is vernoemd, en waar zij met offers zich tot hen richten. De bewoners van Delfi geven nu nog steeds aan het orakel gehoor en brengen zoenoffers aan de winden.


[1] Hier is gekozen voor de moeilijkere lezing (lectio difficilior) in de handschriften met het telwoord μία, “één” of “enige”; de andere lezing bevat het bijwoord ἅμα, “tegelijkertijd”. 

[2] Deze stad lag ten westen van Thermopylai en haar inwoners zullen bekend zijn geweest met sluiproutes rond de pas.

[3] D.w.z. in zuidwestelijke richting (naar Attika toe).

[4] De kaap dankt zijn naam dus aan het heiligdom van de godin.

[5] De tekst maakt melding van een halve plethron (Gr. ἡμίπλεθρον), een zesde van een stadion (ca. 185 m.).

[6] Zo te lezen heeft de schrijver de weg door de de pas afgelegd in zuidelijke richting.

[7] Het gaat om een smalle weg direct gelegen aan de kust en vanuit Artemision goed te zien, zodat het verloop van de strijd vandaaruit kon worden gevolgd; de kustlijn heeft zich door aanslibbing (alluvie) in de loop der eeuwen een aantal honderden meters zeewaarts verplaatst.

[8] Herakles stierf op een brandstapel op de berg Oita, aan de voet waarvan Thermopylai lag.

[9] Streek in het zuiden van Makedonië, direct grenzend aan Thessalië.

[10] Een groot gedeelte van de zin bevat een dactylische hexameter (ἐξαγγείλαντες χάριν ἀθάνατον κατέθεντο oftewel: – – | – – | – o o | – o o | – o o | – x), wat erop wijst dat de schrijver een deel van de orakelspreuk, waarvan hij inzage had gekregen, citeert.

[11] Volgens andere bronnen zou haar vader Kastalios zijn geweest.