Druk op "Enter" om naar de inhoud te gaan

Wraak op een slavenhandelaar

[104] Als begeleider en oppasser van zijn zoons werd Hermotimos meegestuurd, een man geboren in Pedasa en zeker niet de geringste eunuch in het gevolg van de Perzische koning. Pedasa ligt ten noorden van Halikarnassos en daar gebeurt van tijd tot tijd iets opmerkelijks. Wanneer allen die in de buurt van die stad wonen op korte termijn iets vervelends kunnen verwachten, krijgt in die periode de priesteres van Athena daar een lange baard.[1] Dat is bij hen al tweemaal voorgekomen.

Castratie

[105] Hermotimos werd mishandeld en van alle mensen uit Pedasa het zwaarst gestraft. Hij was in handen gekomen van vijanden, werd te koop aangeboden[2] en gekocht door Panionios, een man uit Chios, die zich in zijn levensonderhoud voorzag met de walgelijkste praktijken. Telkens wanneer hij in het bezit kwam van jongens die door schoonheid gezegend waren, liet hij ze castreren en bracht hen naar Sardes en Efesos om ze voor veel geld te verkopen. Bij de Perzen immers staan de eunuchen vanwege hun volledige betrouwbaarheid in hoger aanzien dan niet-gecastreerden.[3]

Eunuch van de koning

Het is duidelijk dat Panionios naast vele anderen ook hem had laten castreren; hij verdiende daarmee nu eenmaal de kost. Hermotimos had niet in alle opzichten pech, want hij kwam met andere geschenken[4] vanuit Sardes terecht aan het hof van de Perzische koning en werd na verloop van tijd Xerxes’ meest gewaardeerde eunuch.

In de val gelokt

[106] Toen de koning, zelf nog in Sardes, het Perzische leger naar Athene liet optrekken, maakte Hermotimos in die tijd voor het een of ander een uitstapje naar een plaats in Mysia waar mensen uit Chios leven en die Atarneus heet. Daar kwam hij Panionios op het spoor.[5] Hij herkende hem en had met hem een lang en vriendelijk gesprek. Eerst somde hij alle goede dingen op die hij aan hem te danken had. Daarna beloofde hij hem daarvoor te compenseren, wanneer hij zijn familie meebracht om in dat gebied te wonen.[6] En zo geschiedde: Panionios ging gretig in op het voorstel en bracht zijn vrouw en kinderen met zich mee.

Revanche

Maar nadat Hermotimos hem met heel zijn gezin had laten oppakken,[7] zei hij het volgende tegen hem: “Ach, jij, die van alle mensen je in je een levensonderhoud voorziet met de meest walgelijke praktijken, welk kwaad heb ikzelf of iemand van mijn familie jou of iemand van jouw familie aangedaan, dat je mij van man in een totaal niets hebt veranderd? Dacht je soms dat het de goden zou ontgaan wat jij toen bedacht? Zij houden zich aan recht en wet en hebben jou, pleger van walgelijke dingen, in mijn armen gedreven, zodat jij geen reden hebt je te beklagen over de straf die jij van mij zult krijgen.”

Na die verwijtende woorden werden zijn kinderen bij hem voorgeleid en werd Panionios gedwongen zijn eigen zonen, vier in getal, te castreren. Hij deed dat onder dwang, maar toen hij klaar was, werden zijn zonen gedwongen hém te castreren. Zo kreeg Panionios… Hermotimos én zijn verdiende straf.[8]


[1] Dezelfde mededeling valt ook te lezen in boek 1, hfdst. 175 (daar krijgt de priesteres drie keer last van bijzondere haargroei), en werpt de vraag op of de passage corrupt is, want deze voegt hier niets toe aan het verhaal.

[2] Gangbare praktijk in de oudheid: wie krijgsgevangen werd gemaakt en niet door familie c.q. landgenoten werd vrijgekocht, belandde op de slavenmarkt.

[3] Deze uitspraak geldt het personeel in de hofhouding van hooggeplaatsten.

[4] De koper van Hermotimos zag vanwege zijn knappe vertoning een uitgelezen kans om bij de Perzische koning met een bijzonder geschenk in het gevlij te komen.

[5] Hermotimos was klaarblijkelijk op zoek naar de man.

[6] De handelaar kreeg het aanlokkelijk perspectief voorgeschoteld van een groter afzetgebied voor zijn ‘handel’; uit de tekst wordt niet duidelijk of Atarneus of misschien wel Sardes wordt bedoeld. 

[7] Panionios bevond zich op Perzisch grondgebied en Hermotimos had als dienaar van de Perzische koning het gezag om met hem te doen wat hij wilde.

[8] De laatste zin is duidelijk ironisch bedoeld.