[106] Toen de meeste buitenlanders door de Grieken waren afgemaakt, in het gevecht of op hun vlucht, staken zij hun schepen en het fort in brand, maar pas nadat ze daarvóór de buit naar het strand hadden verplaatst en daaronder een aantal kisten met geld aantroffen. Na het in brand steken van de schepen en het fort voeren zij weg.
Evacuatie
Aangekomen op Samos hielden de Grieken beraad over evacuatie van de Ioniërs (in welk gebied van Griekenland waar zijzelf het voor het zeggen hadden, moesten ze hen vestigen?) en over het voornemen om Ionia aan de Perzen prijs te geven. Het was volgens hen niet haalbaar om zelf hen onder permanente bewaking te beschermen. Als zij echter de Ioniërs die bescherming niet boden, hadden zij geen enkele illusie dat ze met succes de Perzen van zich af zouden schudden. Hierop deden de commandanten uit de Peloponnesos de suggestie om de handelsplaatsen van de Griekse stammen die voor de Perzen hadden gekozen, te ontruimen en hun plek aan de Ioniërs af te staan om er zich te vestigen. De Atheners echter zagen er niets in om Ionia te evacueren en verwierpen de gedachte dat Peloponnesiërs voorstellen deden over hun kolonisten. Hun hevige verzet maakte dat zij inbonden.
De eerste stappen tot een bondgenootschap
Zo kwam het dat zij de bewoners van Samos, Chios, Lesbos en overige eilanden die in dienst van de Grieken hadden gestreden, lieten toetreden tot het bondgenootschap.[1] Ze moesten aan hen trouw beloven en een eed afleggen om hen te steunen en niet op te stappen. Toen ze hen die eed hadden afgenomen, voeren ze uit om de bruggen te ontmantelen. Ze dachten die nog strak aangetrokken over het water te zullen aantreffen.[2]
Aftocht naar Sardes
[107] Zij nu voeren naar de Hellespont. Voor het handjevol Perzen dat gevlucht was en teruggedrongen werd op de hoogten van Mykale, zat er niets anders op dan een terugtocht naar Sardes. Op weg ernaartoe uitte Masistes, zoon van Dareios,[3] die van de recente nederlaag getuige was, flinke kritiek op legeraanvoerder Artaÿntes. Hij vond dat deze met zo’n strijdwijze het slechter deed dan een vrouw en hoe dan ook straf verdiende, omdat hij het koninklijk huis schade had toegebracht.
Aanslag verhinderd
Een reputatie hebben ‘slechter te zijn dan een vrouw’ geldt bij de Perzen als een ernstige vorm van smaad. Omdat hij dat vaak te horen kreeg, trok hij uit ergernis zijn zwaard en richtte die op Masistes met de bedoeling hem te doden. Terwijl hij op hem afstormde, werd hij opgemerkt door Xeinagoras, zoon van Prexilaos, uit Halikarnassos. Deze stond vlak achter Artaÿntes, greep hem bij z’n middel, tilde hem op en sloeg hem tegen de grond. Dat was het moment, waarop de lijfwachten om Masistes heen gingen staan. Met die actie bewees hij Masistes zelf én Xerxes een dienst, want hij redde het leven van zijn broer. Door zijn optreden kreeg hij het bestuur over heel Kilikia, een geschenk van de koning.
Onderweg gebeurde er verder niets bijzonders en Sardes werd bereikt. Daar bleek de Perzische koning zich opgehouden te hebben, sinds hij er op zijn vlucht uit Athene was aangekomen na de nederlaag in het zeegevecht.
[1] Hier wordt het initiatief genomen tot oprichting van de Delisch-Attische Zeebond in 477 vóór Christus.
[2] Dit blijkt een misvatting te zijn, want eerder is opgemerkt dat de scheepsbruggen door een storm uiteen waren geslagen (zie boek 8, hfdst. 117); dat de Grieken een jaar later hiervan nog niet op de hoogte waren, is onwaarschijnlijk en het doel om naar het noorden af te varen kan een andere geweest zijn.
[3] Hij is daarmee de volle broer van koning Xerxes (vgl. boek 7, hfdst. 82).