Druk op "Enter" om naar de inhoud te gaan

Bouwwoede van Amasis

[175] Wat een prachtig poortgebouw heeft Amasis in Saïs voor Athena voltooid![1] Hij heeft iedereen in hoogte en omvang overtroffen, zo groot zijn de stenen en zo bijzonder de kwaliteit. Dat niet alleen, hij heeft ook kolossale standbeelden en enorme, mannelijke sfinxen[2] opgesteld en ter renovatie andere stenen van forse afmetingen laten overbrengen. Sommige daarvan liet hij aanvoeren vanuit de steengroeven bij Memfis, andere zeer grote exemplaren uit Elefantine, dat zeker twintig dagen varen van Saïs ligt.

Kamer uit één steen

Het bouwwerk waarvoor ik niet de geringste, maar juist de grootste bewondering heb, is de kamer, gehouwen uit één steen, die hij uit de stad Elefantine liet komen. Het vervoer daarvan kostte hem drie jaren. Er waren hiervoor 2000 man door hem aangesteld en dat waren allemaal schippers.[3] Dat vertrek was aan de buitenkant meer dan negen en een halve meter lang, bijna zes en een halve meter breed en meer dan drie en een halve meter hoog.[4] Dat zijn de afmetingen van de buitenkant van het monolithische gebouw. Aan de binnenkant is het bijna acht en een halve meter lang en bijna twee en een halve meter hoog.[5] Het ligt naast de ingang van het heiligdom.

Het is niet verder het heiligdom binnengesleept en dat was volgens zeggen om de volgende redenen. Toen ze bezig waren met het verslepen van de kamer slaakte de bouwopzichter een zucht, omdat hij vond dat er veel tijd mee gemoeid was en hij het werk zat was. Amasis trok zich dit aan en liet niet langer toe het verder te slepen. Je hebt er ook die zeggen dat een van de mannen aan de hefbomen daaronder het leven liet[6] en het daarom niet naar binnen werd getrokken.

Kolossale beelden

[176] Amasis heeft ook in alle andere, belangrijke heiligdommen om hun grootte bijzondere werken laten oprichten, onder andere het kolossale beeld dat op z’n rug ligt vóór de tempel van Hefaistos in Memfis en meer dan 23 meter lang is.[7] Op hetzelfde voetstuk staan, links en rechts van het grote beeld, twee kolossale beelden van Ethiopisch steen,[8] elk van beide meer dan zes meter hoog.[9]

Je hebt in Saïs ook nog een ander stenen beeld van zulke afmetingen dat op dezelfde manier als het beeld in Memfis op z’n rug ligt. Amasis is degenen geweest die het heiligdom van Isis in Memfis heeft laten bouwen, groot en fantastisch mooi.


[1] De schrijver insinueert dat Amasis de door zijn voorgangers (in de volgende zin “iedereen” genoemd) begonnen bouwwerken heeft afgerond.

[2] In Egypte droegen sfinxen altijd het hoofd van een man (de farao die dan aan de macht was); in de Griekse mythologie was de sfinx altijd een vrouwspersoon.

[3] De schippers of kybernetai (Gr. κυβερνῆται) behoorden tot een van de zeven bevolkingsgroepen in de Egyptische samenleving (zie hfdst. 164).

[4] De gebruikte maatsoort is een ‘el’, pechys (Gr. πῆχυς), d.w.z. 46 cm. en de opgegeven afmetingen zijn resp. 21, 14 en 8 el (l x b x h), om precies te zijn 9,66 m., 6,44 m. en 3,68 m.; vergelijking met een andere monoliet van Amasis wijst uit dat de hier opgegeven maten de monoliet in liggende toestand (vanwege het vervoer op de boot) beschrijven en lengte en hoogte te lezen zijn als hoogte en breedte.

[5] Om precies te zijn 18 ‘el’ (Gr. πῆχυς) plus 1 ‘elleboog’, pygon (Gr. πυγών) en 5 ‘el’, d.w.z. resp. 8,68 m. en 2,30 m.; de brontekst is lacuneus, want de breedte wordt niet opgegeven.

[6] Het werk van de mensen aan de hefboom, de mochleuontes (Gr. μοχλεύοντες), was gevaarlijk en zal eerder ook andere arbeiders het leven hebben gekost; een slachtoffer in de nabijheid van een tempel werd echter omineus gevonden.

[7] D.w.z. 75 voet, pous (Gr. ποῦς); het beeld mat om precies te zijn 31 cm. x 75 = 23,25 m.

[8] Waarschijnlijk rood graniet uit Syene (vgl. hfdst. 127 en opm. 24).

[9] D.w.z. 20 voet, pous (Gr. ποῦς); de twee ‘kleinere’ beelden waren 31 cm. x 20 = 6,20 m. hoog.