[102] De Atheners en de manschappen die naast hen stonden opgesteld, ongeveer de helft van het leger, namen de weg langs het strand en over effen terrein, de Lakedaimoniërs en de manschappen die bij hen waren ingedeeld, moesten langs een ravijn in de bergen.[1] Terwijl de Lakedaimoniërs nog een omtrekkende beweging maakten, waren de soldaten op de andere vleugel natuurlijk al in een strijd verwikkeld geraakt. Zolang als de schilden van de Perzen nog recht overeind stonden, stond hun verdediging en deden ze het helemaal niet slecht in het gevecht. Maar nu begonnen de Atheners en de bij hen aangesloten troepen elkaar op te hitsen om zelf de klus te klaren en die niet aan de Lakedaimoniërs te gunnen en gingen beter presteren.
Verschansing
Vanaf dat moment liep het anders. Ze sloegen een bres in de haag van schilden en met volle vaart stortten ze zich en masse op de Perzen. Deze vingen hen op en probeerden nog lange tijd hen tegen te houden, maar zochten uiteindelijk een veilig heenkomen achter de omheining.[2] De Atheners en de manschappen uit Korinthe, Sikyon en Troizen (zo stonden zij naast elkaar opgesteld) zaten hen op de hielen en vielen samen met hen de omheining binnen.
Nu ook de omheining was ingenomen, dachten de buitenlanders niet langer aan verzet, maar sloeg de rest, de Perzen uitgezonderd, op de vlucht. Ze bleven in groepjes vechten tegen de Grieken die de omheining gestaag kwamen binnenvallen. Toch ontsnapten er twee Perzische legeraanvoerders, twee vonden er de dood. Artaÿntes en Ithamitras, beiden vlootcommandanten, wisten te ontkomen; Mardontes en Tigranes, aanvoerder van het landleger, vochten zich dood.
Ioniërs en Samiërs laten de Perzen in de steek
[103] Terwijl de Perzen nog aan het vechten waren, kwamen de Lakedaimoniërs met hun medestrijders opdagen en hielpen de klus te klaren. Bij dat gevecht vielen onder de Grieken zelf vele slachtoffers en dat waren vooral mannen uit Sikyon en hun aanvoerder Perileos. Zodra de Samiërs in Perzische dienst (zij bevonden zich in het kamp van de Meden, maar hun zware wapens waren hen afgepakt)[3] van begin af aan zagen dat het gevecht alle kanten op kon, deden zij hun best de Grieken uit alle macht te helpen. De overige Ioniërs zagen de Samiërs dat doen en zo kwam het dat ook zij de Perzen de rug toekeerden en de buitenlanders aanvielen.
Verkeerde vluchtroute
[104] De Milesiërs hadden van de Perzen de taak gekregen voor hun veiligheid de uitvalswegen in de gaten te houden. Wanneer hen precies dát zou overkomen wat gebeurde, zouden zij met hen als gidsen veilig hun weg vinden naar de bergtoppen van Mykale. Dat was de reden waarom de Milesiërs die taak kregen, maar ze wilden ook voorkomen dat zij in het kamp tot een vorm van verzet zouden komen. Ze deden echter iets wat heel anders was dan wat hun opdracht inhield: ze wezen hen, toen zij op de vlucht sloegen, andere wegen aan die hen juist in de armen van hun vijanden dreven. Uiteindelijk sloegen ze hen neer en bleken zijzelf hun grootste vijanden te zijn.
Hermolykos
[105] Zo kwam het dat Ionia voor de tweede keer tegen de Perzen in opstand kwam.[4] De dapperste Grieken in dat gevecht waren Atheners en de dapperste Athener was Hermolykos, zoon van Euthoinos, een man die zich in het pankration had gespecialiseerd.[5] Het noodlot wilde dat deze Hermolykos later, toen er oorlog was uitgebroken tussen Athene en Karystos,[6] in Kyrnos in het gebied van Karystos in een gevecht sneuvelde en bij Geraistos werd begraven.
Na de Atheners lieten de manschappen uit Korinthe, Troizen en Sikyon zich zien van hun dapperste zijde.
[1] Hieruit blijkt dat de Grieken hun vaste opstelling hanteerden: de Atheners op de linker en de Lakedaimoniërs op de rechtervleugel; zij trokken in noordoostelijke richting op.
[2] Deze hadden zij na de landing van de vloot provisorisch aangelegd (vgl. hfdst. 97).
[3] Zoals vermeld in hfdst. 99.
[4] De eerste (grote) Ionische opstand was in 499 vóór Christus.
[5] Het zwaarste onderdeel van een sportfestijn was het ‘allroundgevecht’, pankration (Gr. παγκράτιον), een combinatie van boksen en worstelen, waarvoor weinig regels bestonden; Hermolykos was dus beresterk.
[6] Wschl. wordt de oorlog van 472 vóór Christus bedoeld, genoemd door Thoukydides (Hist. boek 1, hfdst. 98); Karystos was de enige staat op Euboia die weigerde toe te treden tot de Delisch-Attische Zeebond en alsnog daartoe gedwongen werd door een troepenmacht o.l.v. Kimon.