(pagina 3 van 5)
Onderwerpen op de andere pagina’s:
inleiding – Herodotos op de Olympische Spelen – de schrijver zoekt het grote publiek – plaats- en persoonsnamen
Alexandros & Roxane
[4] Waarom moet ik die oude sofisten, geschiedschrijvers en onderzoekers[8] noemen, wanneer de laatste tijd[9] gesproken wordt over de schilder Aëtion die het huwelijk van Roxane en Alexandros[10] heeft uitgebeeld en zijn schilderij zelf naar Olympia heeft gebracht en daar getoond, waardoor het zover kwam dat jurylid[11] Proxenidas toen van het kunstwerk enthousiast werd en Aëtion tot zijn schoonzoon maakte?
[5] Wat was er zo bijzonder aan zijn schilderij, vroeg iemand, dat het het jurylid motiveerde om Aëtion, die niet uit zijn eigen streek kwam, door een huwelijk te verbinden met zijn dochter? Het schilderij bevindt zich in Italië en ik heb het gezien, zodat ik ook u er over kan vertellen.
Je ziet een hele mooie kamer en een bruidsbed. Daar zit Roxane, een bloedmooi meisje, de ogen op de grond gericht, verlegen nu Alexandros bij haar staat. Je hebt er ook glimlachende eroten. Een van hen staat achter haar, haalt haar hoofddoek weg en presenteert Roxane aan de bruidegom. Een ander trekt als een echte bediende de sandaal van haar voet, want dan kan zij straks gaan liggen. Een derde, ook hij is een van de eroten, heeft Alexandros bij z’n mantel gepakt en trekt hem in de richting van Roxane, terwijl hij heel stevig aan hem sleurt. De koning zelf reikt het dienstmeisje een krans aan en assistent en bruidsjonker Hefaistion[12] is er ook bij met een brandende fakkel, terwijl hij leunt op een heel mooi jongetje. Dat is, denk ik, Hymenaios[13] – zijn naam staat er niet bij.
Erotisch spel
Aan de andere kant van het schilderij zijn andere eroten tussen de wapens van Alexandros aan het spelen. Twee van hen dragen zijn speer en doen dragers na, zoals die gebukt gaan onder de last van een balk. Twee andere slepen er een mee, die op het schild ligt, duidelijk zelf een koning, terwijl ze het schild bij de hengsels hebben vastgegrepen. Nog een ander is in het borstpantser gekropen dat op de grond ligt en lijkt op een overvaller die hen wil laten schrikken, wanneer ze met hun gesleep bij hem zijn gekomen.
Een bruid voor de schilder
[6] Het gaat hier helemaal niet om een spel, evenmin heeft Aëtion zich voor niets uitgesloofd. Nee, hij laat ook Alexandros’ liefde voor het voeren van oorlogen zien en dat hij van Roxane hield, maar zijn wapens niet was vergeten. Het schilderij zelf echter zinspeelde op een andere manier op iets van een huwelijk in het echt, omdat het voor Aëtion dong naar de hand van Proxenidas’ dochter. Een neveneffect van Alexandros’ bruiloft was dat hij naar huis ging na zelf in het huwelijk te zijn getreden dankzij de koning als bruidsjonker:[14] voor de voorstelling van een huwelijk werd hij beloond met een écht huwelijk.[15]
[8] De in de brontekst gebruikte term is logograaf (Gr. λογόγραφος), in de zesde en vijfde eeuw vC een schrijver die genealogisch onderzoek deed.
[9] Doorgaans wordt ervan uitgegaan dat Aëtion in de tweede helft van de 4de eeuw vC werkzaam was, maar deze tijdsaanduiding zou kunnen impliceren dat hij tijdgenoot van de schrijver was en onder keizer Hadrianus en zijn directe opvolgers leefde, d.w.z. in het midden van de 2de eeuw nC. (overigens kunnen recente vermeldingen ook gaan over personen uit een ver verleden).
[10] Alexander de Grote, koning van Makedonia en Hellenistisch vorst.
[11] Een zogeheten hellanodikes (Gr. Ἑλλανοδίκης) maakte deel uit van de jury en was scheidsrechter tijdens de Olympische Spelen.
[12] Goede jeugdvriend van Alexander de Grote.
[13] Ook ‘Hymen’ (Gr. Ὑμήν) geheten, god van de bruiloft, oorspr. een juichkreet en huwelijkslied.
[14] De figuur van Alexandros op het schilderij bezorgde Aëtion in zekere zin zijn bruid.
[15] Aëtion werd voor zijn werk ‘beloond’ met een huwelijk met de dochter van Proxenidas.