(pagina 3 van 7)
Hoofdstukken op de andere pagina’s: 108-109, 110-111, 114-115, 116-118, 119, 120-122.
Het ene kind voor het andere
[112] Onder het uitspreken van die woorden, sloeg hij het kleed op en liet het kindje zien. Toen zij zag hoe groot en knap het eruitzag, begon ze te huilen en na haar man bij de knieën te hebben gegrepen[5] smeekte ze het op geen enkele wijze te vondeling te leggen. Maar hij zei niets anders te kunnen doen. Hij zou door spionnen van Harpagos op de hielen worden gezeten die hem in de gaten zouden houden, en het zou heel slecht met hem aflopen, als hij de opdracht niet zou uitvoeren.
Nu ze haar man niet op andere gedachten kon brengen, zei zij daarop het volgende: “Omdat ik je echt niet ervan kan afbrengen om het te vondeling te leggen, doe dan zoals ik je ingeef, als het echt nodig is dat ze je zien bij het te vondeling leggen. Ook ik ben bevallen van een kind, maar dat is dood geboren. Neem dit kind en doe het weg en laten we de zoon van Astyages’ dochter grootbrengen alsof het van ons is. Zo zul je er niet op worden betrapt een fout te begaan tegen je meerderen en zal ons plan niet slecht voor ons uitpakken. Het kind dat gestorven is, zal een koninklijke begrafenis krijgen en het kind dat gered wordt, zal z’n leven niet verliezen.”
[113] De koeherder vond dat gezien de omstandigheden z’n vrouw helemaal gelijk had en deed meteen wat zij voorstelde. Het kind dat hij meebracht om te doden, overhandigde hij aan z’n vrouw. Hij pakte z’n eigen dode kind op, legde het in de mand waarin hij het andere had vervoerd, en na het in de sierlijke kleren van het andere kind te hebben gehuld bracht hij het naar de meest verlaten plek in de bergen en liet het er liggen.
Twee dagen na het te vondeling leggen van het kind ging de koeherder naar de stad, nadat hij een van z’n knechten had achtergelaten om een oogje in het zeil te houden. Gekomen bij het huis van Harpagos zei hij dat hij zover was dat hij het kinderlijkje kon laten zien. Harpagos stuurde zijn grootste vertrouwelingen uit zijn lijfwacht[6] die uit zijn naam het lijkje te zien kregen,[7] en liet het kind, dat van de koeherder, begraven. Dit had z’n graf gekregen, maar het andere, dat later de naam Kyros kreeg, is door de vrouw van de koeherder aangenomen en grootgebracht, maar werd door haar bepaald anders genoemd, niet Kyros.[8]
[5] Een bij de Grieken gangbaar gebaar van een smekeling; of de mensen in Klein-Azië hetzelfde gebruik kennen, is de vraag.
[6] Aan het eind van hfdst. 117 blijkt waarom: het gaat om eunuchen.
[7] De kans dat dienaren van Harpagos het kindje van de dochter van hun koning zouden herkennen, is verwaarloosbaar; de prachtige uitdossing ervan zal bij hen de bevestiging hebben gegeven dat het om het koninklijk kindje zou moeten gaan.
[8] Strabo vertelt over een bezoek van Alexander de Grote aan Pasargadai in Perzië en de rivier Kyros, “de naam waarvan koning Kyros aannam door zich zo te noemen in plaats van Agradates”, Κῦρος πόταμος (…) οὗ μετέλαβε τὸ ὄνομα βασιλεὺς ἀντὶ Ἀγραδάτου μετονομασθεὶς Κῦρος (Geogr. 15.3.6).