(pagina 20 van 31)
Andere hoofdstukken: inleiding, 1, 2-4, 5-6, 7-10, 11-12, 13-14, 15-17, 18-20, 21, 22, 23, 24-25, 26, 27, 28, 29-30, 31, 32, 34, 35, 36, 37-38, 39, 40-41, 42, 43, literatuur, persoonsnamen, plaatsnamen
Thebanen steunen de Perzen en worden toch tot slaaf gemaakt
[33] Hij zegt dat de Thebanen al die tijd “onder dwang aan de kant van de Grieken vochten”.[130] Niet alleen Xerxes, maar ook Leonidas had dus, als we het mogen geloven, mannen met zwepen in zijn gevolg, door wie de Thebanen tegen hun zin werden ‘opgezweept’ en gedwongen te vechten. Kan er een wredere criticus zijn dan deze man, die zegt dat ze zich konden terugtrekken en vluchten, maar gedwongen werden om te vechten en dat ze vrijwillig de kant van de Perzen kozen, omdat ze van niemand hulp kregen?
Meteen hierna heeft hij opgetekend: “Terwijl de overigen zich met Leonidas naar de heuvel haastten, splitsten zij zich van hen af en liepen met uitgestrekte armen naar de Perzen.” Van wat zij daarbij zeiden, was geen woord gelogen: zij waren vóór de Perzen en boden de Perzische koning land en water, maar waren onder dwang in Thermopylai terechtgekomen en hadden geen schuld aan de tegenslag die de Perzische koning had ondervonden. Dankzij die woorden werden zij in leven gelaten. Ook de Thessaliërs waren getuige van hun woorden.[131]
Kun je je het voorstellen? Tussen het buitenlands gekrijs, de chaotische taferelen, het vluchten en het achtervolgen luisteren al die mensen naar een apologie en de ondervraging van getuigen en doen Thessaliërs een goed woordje voor Thebanen, terwijl om hen heen de mensen sneuvelen en elkaar in de nauwe ruimte onder de voet lopen. De Thebanen zouden hen, die bijna tot aan Thespeia Griekenland controleerden, hebben verdreven, nadat zij beter uit de strijd waren gekomen en zij hun aanvoerder Lattamyas hadden gedood.[132] Zo waren toen de verhoudingen tussen de Boiotiërs en Thessaliërs, volstrekt niet fatsoenlijk en niet vriendelijk.
Laat nu de Thessaliërs er getuigen van zijn geweest, hoe hebben de Thebanen het dan weten te redden? “Sommigen van hen werden”, zoals hijzelf heeft opgemerkt, “toen zij kwamen aanlopen door de Perzen gedood; de meesten van hen kregen op last van Xerxes het koninklijk brandmerk,[133] als eerste onder hen aanvoerder Leontiades.[134] Maar Leontiades was niet de legeraanvoerder bij Thermopylai, dat waren Anaxandros, zoals Aristofanes, zich baserend op de namenlijsten van bestuurders,[135] en Nikandros van Kolofon hebben uitgezocht.[136]
Vóór Herodotos weet niemand van het brandmerken van Thebanen door Xerxes. Het zou immers het sterkste argument zijn tegen de beschuldigingen en de stad goed uitkomen om goede sier te maken met die brandstempels, omdat Xerxes Leonidas en Leontiades had veroordeeld tot zijn grootste vijanden. Hij had het lichaam van de ene, toen deze was gesneuveld, laten verminken[137] en dat van de ander tijdens zijn leven laten brandmerken.
De schrijver maakt met de wreedheid jegens Leonidas er een punt van dat de Pers bij zijn leven Leonidas het meest van allen haatte, en hij merkt op dat de Thebanen, ondanks hun sympathie voor de Perzen, gebrandmerkt werden en daarmee in Plataiai wéér volop voor de kant van de Perzen kozen. Het lijkt erop dat hij, net als Hippokleides met zijn benen zwaaiend op tafel, wil zeggen dat, door de waarheid weg te dansen, “het Herodotos een rotzorg zal wezen”.[138]
[130] Vgl. Herodotos, Hist. 7.233.
[131] Bijna letterlijk citaat uit Herodotos, Hist. 7.233.
[132] Dit voorval wordt door de schrijver ook vermeld in zijn Leven van Camillus, hfdst. 19; de gebeurtenis heeft echter ong. 10 jaar na de slag bij Thermopylai plaatsgevonden en draagt niet bij aan de argumentatie.
[133] Eufemisme voor het tot slaaf maken, want weggelopen slaven werden op het voorhoofd gebrandmerkt; de Thebanen werden door Xerxes beschouwd als overlopers.
[134] Vgl. Herodotos, Hist. 7.233.
[135] Dat waren de zgn. Archontenlijsten, waarop de namen werden bijgehouden van de jaarlijks gekozen bestuurders.
[136] Van Nikandros van Kolofon (2de eeuw vC) zijn twee leerdichten over giftige beten (Thèriaka, Gr. Θηριακά) en tegengif (Alexifarmaka, Gr. Ἀλεξιφάρμακα) overgeleverd; zijn geschiedenis over Thebe is verloren gegaan.
[137] Xerxes liet het lijk van Leonidas onthoofden en aan een paal rijgen (anastauroun, Gr. ἀνασταυροῦν).
[138] Een directe verwijzing naar de gewaagde dans van Hippokleides, waarmee deze zijn kansen op een huwelijk met Agariste, de dochter van Kleisthenes, tiran van Sikyon, verspeelde (Herodotos, Hist. 6.129).
Pagina's: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31